Geluidhinder

<< vorige pagina

De bestrijding van geluidhinder is door het Nationaal Milieubeleidsplan 4 bestempeld als één van de kernprioriteiten van het Nederlands milieubeleid. Het aantal Nederlanders dat aangeeft last te hebben van lawaai blijft erg hoog.

De belangrijkste drie veroorzakers van geluidhinder zijn de afgelopen twintig jaar onveranderd.
Wegverkeer zorgt voor de meeste hinder, gevolgd door buren (omgevingslawaai) en vliegverkeer. Andere bronnen van geluidsoverlast zijn industrie en railverkeer. De laatste vijf jaar is een lichte daling waarneembaar in de hinder die gemeten wordt. 

Geluidhinder - hoe meet je het?

Geluid is objectief te meten, in decibels. Geluidhinder is echter veel moeilijker te registreren. Wat voor de één hinderlijk is, vindt de ander normaal. Sommige mensen worden boos als iemand bij de buren hard de trap op loopt, terwijl anderen daar geen moeite mee hebben. Ook is er vaak sprake van gewenning. Iemand die heel zijn leven naast een snelweg heeft gewoond zal gewend zijn aan het geluid, terwijl iemand die er vanuit een rustig dorp komt wonen dat wel als hinder zal ervaren. Om geluidhinder te kunnen meten is de overheid daarom aangewezen op enquêtes.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meet geluidhinder door het Permanent Onderzoek Leefsituatie (POLS) uit te voeren. In het POLS vraagt het CBS mensen of zij last hebben van geluid. Geluidsbronnen waarnaar gevraagd wordt zijn wegverkeer (auto's, brommers, motoren), railverkeer (treinen, trams en metro's), vliegtuigen, buren, industrie of bedrijven, lawaai van laden/lossen, en ten slotte spelende kinderen. Verder wordt geluidhinder regelmatig gemeten in het kader van het jaarlijkse Woning Behoefte Onderzoek van het ministerie van VROM. De resultaten van deze metingen komen redelijk overeen met de metingen van het CBS. Ongeveer een kwart van alle Nederlanders heeft last van verkeerslawaai, terwijl ongeveer 10 à 20% last heeft van de buren. In totaal ondervinden 30 à 40% van alle Nederlanders last van lawaai.

Om de hinder uit de verschillende bronnen met elkaar te kunnen vergelijken, hanteert het CBS de Milieukwaliteitsmaat (MKM). De overlast die wegverkeer gedurende één dag veroorzaakt, wordt hierbij als uitgangspunt genomen. Als de buren bijvoorbeeld twee keer per jaar een groot feest geven, heb je twee dagen per jaar ernstige geluidsoverlast, terwijl mensen die naast de openbare weg wonen hier elke dag last van hebben. De MKM zal daarom een hogere hinderwaarde toekennen aan de laatste situatie.

Oorzaken

Een belangrijk onderdeel van de kwaliteit van de leefomgeving is de zogenaamde 'akoestische kwaliteit' ervan. Geluid is niet per definitie slecht. Op de kermis is er behoorlijk wat geluid, het zou het vreemd zijn als het stil is. Alleen wanneer je niet kiest voor geluid en er toch aan wordt blootgesteld, wordt geluid lawaai.

De veroorzakers van het geluid waarmee mensen te maken hebben zijn makkelijk aan te wijzen: wegverkeer, spoorwegverkeer, vliegtuigverkeer, omgevingslawaai (buren) en industrie. Wegverkeer wordt als het meest hinderlijk ervaren, omdat geluidhinder vaak gepaard gaat met andere problemen als smogvorming (zeker bij snelwegen die door stedelijk gebied gaan).

De oorzaken van geluidhinder (lawaai) zijn wat moeilijker aan te geven. Heb je last van de buren omdat zij van een CD'tje genieten, of omdat de muren zo dun zijn? Heb je last van verkeerslawaai omdat je naast de snelweg woont, of omdat de geluidswallen te veel lawaai doorlaten?

Gevolgen voor de gezondheid

Geluidsoverlast, zeker als deze voortdurend plaatsvindt, is slecht voor de gezondheid. Het belangrijkste probleem voor veel mensen is dat zij door blootstelling aan geluid slecht kunnen slapen (slaapverstoring). Verder heeft geluidhinder invloed op je humeur. Als je na een dag werken thuiskomt, en door de herrie geen rust kunt vinden, kan dat zorgen voor irritatie die kan uitmonden in concentratieproblemen en stress. Ook dieren kunnen door lawaai gestoord of zelfs verjaagd worden.

Een recent rapport van het RIVM (juni 2002) wijst uit dat mensen die worden blootgesteld aan vliegtuiglawaai, of vanuit hun beroep te maken hebben met veel lawaai, grote kans hebben op een verhoogde bloeddruk. Ook heeft het RIVM een samenhang waargenomen tussen geluidsoverlast en een risico op hart- en vaatziekten.

Gevolgen voor de leefomgeving

Door de groei van het wegen- en spoorwegennet treedt op steeds meer plaatsen geluidhinder op. Gelukkig nemen de ernstige pieken in de geluidsbelasting af door succesvolle regelgeving en maatregelen. Te denken valt hierbij aan het plaatsen van zeer open asfaltbeton (ZOAB) op rijkswegen, het plaatsen van geluidsschermen langs snelwegen en het vaker toepassen van isolatie bij de nieuwbouw en renovatie van woningen.

Hoewel ernstige pieken in geluidsbelasting af zijn genomen, wordt een steeds groter deel van Nederland verstoord door een relatief kleine geluidsbelasting. Het is nergens meer echt stil, de geluidsoverlast is versnipperd. Dit is erg vervelend voor mensen die rust zoeken en er daarom voor kiezen om in een landelijk gebied te wonen. Het is sowieso niet leuk om het gebrom van de snelweg, of het razen van vliegtuigen te horen terwijl je in het bos loopt. Ook dieren en planten ondervinden hinder van een constante blootstelling aan lawaai.

Zonder nieuwe maatregelen zal het totale, met geluid belaste oppervlak in Nederland, als gevolg van verkeerslawaai zal toenemen met 15% tot 25%. Als er niets gebeurd zal in 2030 ruim één derde deel van het Nederlandse oppervlak een voortdurende geluidbelasting van meer dan 50 decibel moeten verdragen.

Waar kunt u terecht met klachten?

Als u te maken krijgt met geluidhinder, bijvoorbeeld als de buren het laat maken, dan kunt u in eerste instantie terecht bij de politie van uw gemeente. Bij aanhoudende geluidsoverlast, of bij herrie waar de politie niet direct iets aan kan doen, kunt u zich het best wenden tot de woningbouwcorporatie of de Vereniging van Huiseigenaren indien dit op uw situatie van toepassing is. 
Eventueel kunt u terecht bij de Milieuklachtenlijn van uw provincie.
De Inspectie voor de Milieuhygiëne van het ministerie van VROM kijkt of de gemeenten hun handhavende taken goed uitvoeren.

Bron: milieuloket

<< vorige pagina