Stankhinder

<< vorige pagina

Na geluidhinder is stankhinder verantwoordelijk voor de meeste milieuklachten van burgers. Er is sprake van stankhinder wanneer iemand een onplezierige geur als overlast ervaart. Dit is niet voor iedereen hetzelfde. Toch zijn de meeste mensen het erover eens dat uitlaatgassen, mest, veel industriŽle processen en afval niet lekker ruiken.
Stankhinder kan, bij langdurige blootstelling, gevolgen hebben voor de gezondheid. Tegen stank kunnen verschillende maatregelen genomen worden.

Oorzaken

Vies ruikende stoffen kunnen afkomstig zijn van verkeer (uitlaatgassen), industrie (vooral van de chemische en voedingsmiddelenindustrie), landbouw (mest) en huishoudens (barbecues en open haarden). Verder speelt het weer een belangrijke rol in het ontwikkelen van vieze luchtjes. Hoge temperaturen zorgen vrijwel altijd voor een toename in de stankoverlast.

Constante klachten

De milieukwaliteit van landelijke gebieden in Nederland heeft vaak te lijden onder stankoverlast. Deze wordt voor een groot gedeelte veroorzaakt door de mestproductie door de intensieve veeteelt, die zorgt voor de uitstoot van grote hoeveelheden stinkende ammoniak.

Naast de landbouwgebieden kan stank van bedrijven een structureel probleem zijn, met name in het dichtbevolkte Rijnmondgebied, omdat zich hier veel industrieŽn hebben gevestigd. Zeker als de bron van de stank dicht bij een woonwijk is geplaatst, kan dit voor een constante stroom klachten zorgen.

Hogere schoorstenen met krachtige (bio)filters zouden klachten kunnen verminderen. Door de verhoogde 'uitworphoogte' zou de geur meer gemengd worden met de buitenlucht en dus minder overlast veroorzaken. Deze maatregel leidt echter niet altijd tot vermindering van de klachten. Een frietfabriek in Oudenhoorn (Zuid-Holland) zorgde voor klachten over frituurlucht. Sinds de hogere schoorsteen gaan de klachten nu over een lucht van gekookte aardappelen. Ook in Goor heeft een bedrijf dat slachtafval verwerkt een hogere schoorsteen geplaatst. Dit had een contraproductief effect: omdat de geur over een groter gebied verspreid werd, nam de stankhinder toe.

Gevolgen voor de gezondheid

Geur en stank.
Geur wordt veroorzaakt door vluchtige chemische verbindingen, die door de lucht het reukslijmvlies in de neus bereiken. Hier bevinden zich zintuigcellen: de reukcellen. Van hieruit lopen verschillende zenuwen naar een speciaal gebied van de hersenen. Een hoge geurblootstelling kan met name de drielingzenuw activeren. Dit zorgt voor een prikkelend, irriterend of branderig gevoel, en uit zich in beschermende reflexen als niezen, minder diep ademhalen en tot het inhouden van de adem.

Geurhinder (stank) is moeilijk objectief vast te stellen. Wat de een aangenaam vindt kan door de ander als stank ervaren worden (bijv. parfum of Franse kaas). Geurhinder heeft zowel subjectieve (zintuiglijke en gevoelsmatige) als objectieve (lichamelijke) aspecten. Wel is het zo dat naarmate de geurintensiteit stijgt, geur steeds meer als stank wordt ervaren.

Gezondheidsklachten

Somatische en psychosomatische gezondheidsklachten.
In het jaar 2000 had 15 procent van de Nederlanders (soms) last van geurhinder door industrie of verkeer, 11 procent ondervond hinder door de landbouw, en nog 9 procent had last van allesbranders of open haarden. De gevoeligheid van het geurzintuig verschilt overigens sterk tussen personen en per type geur.

Somatische gezondheidsklachten zijn direct door geur (meestal sterk en onaangenaam) ervaren fysieke klachten. Deze kunnen zich uiten in bijvoorbeeld hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid, slapeloosheid of benauwdheid. In 2002 werd door de Universiteit Maastricht onderzoek gedaan bij een grote varkensfokkerij, waaruit bleek dat de typische geur van ammoniak een neusprikkeling veroorzaakt, die bij een hoge concentratie reflexreacties oproept als oogirritatie, een brandende of geÔrriteerde neus, loopneus, of (indirecte oorzaak) een bijholteontsteking. Uit ander onderzoek kwam een duidelijk verband naar voren tussen de geurhinder rond tapijtfabrieken in Steenwijk en luchtwegklachten bij omwonenden.

Psychosomatische gezondheidsklachten zijn (bijvoorbeeld door geurhinder veroorzaakte) stressafhankelijke gezondheidsklachten. In het Maastrichtse onderzoek is een verband aangetoond tussen de stank rond een varkensfokkerij en pijn op de borst bij omwonenden. Dergelijke reacties kunnen fysiologische neurohormonale processen starten, die op hun beurt tot lichamelijke klachten of ziekteverschijnselen kunnen leiden.

Waar kunt u terecht met klachten?

Als burgers klachten hebben over stank, dan kunnen zij dit aangeven bij de gemeente. Eventueel kunt u terecht bij de Milieuklachtenlijn van uw provincie.

De gemeente is in eerste instantie verantwoordelijk voor de leefomgeving, en zal dus moeten optreden tegen stank. De Inspectie VROM kijkt of de gemeenten hun handhavende taken goed uitvoeren. Als er niet adequaat wordt gereageerd op klachten over stank, kunt u dit eventueel melden aan de inspectie van VROM.

Bron: milieuloket

<< vorige pagina